| Açıklama : | BİLGİSAYAR HAKKINDA BİLGİLER
Bilgisayardaki, günlük yaşantımızın her aşamasında yaygın olarak kullanılmakta olan elektronik ve mekanik bir alettir. Bilgisayar kendi başına işlem yapmaz. Bilgisayara, ne yapacağı önceden kullanıcı tarafından bildirilmelidir. Bilgisayarı kullanabilmek için özelliklerinin bilinmesi gerekir.
BİLGİSAYAR : Komutlar yardımıyla çok sayıda ve karmaşık verileri kısa bir sürede doğru olarak işleyebilen, saklayabilen ve gerektiği zaman geri verebilen elektronik ve mekanik parçalardan oluşan bir makinedir.
DONANIM : Bilgisayarda gözle görülebilen, içinde ve dışında bulunan tüm parçaların tümüne donanım denir.
GİRİŞ BİRİMİ
Bilgisayara veri girişini sağlayan birimlere, giriş birimi adı verilir. Bu birimler, dış ortamdan bilgisayarın iç ortamına veri veya komut aktarılmasını sağlar. En yaygın olarak kullanılan giriş birimi klavye ve mouse’dur.
MERKEZİ İŞLEM BİRİMİ ( CPU )
Merkezi işlem birimi, bilgisayarın en önemli parçasıdır. Bilgisayar üzerinde yapılan tüm işlemler, bu birim tarafından gerçekleştirilir ve denetlenir. Bu birimler genel olarak üç şekilde incelenir.
Aritmetik ve Mantık Birimi
Bilgisayara verilen matematiksel ve karşılaştırma işlemleri bu birim tarafından yapılır.
Kontrol Birimi
Bilgisayarda yapılan tüm işleri kontrol eder. Giriş ve çıkış birimlerinin denetimini, bellek ile ilgili işlemleri, komutların yorumlanmasını ve bilgisayarın bir bütün olarak çalışmasını sağlar.
Bellek Birimi
Programların üzerine yüklenip çalıştırıldığı, tüm işlemlerin yapıldığı ve bilgilerin geçici olarak saklandığı yere bellek birimi denir. Bilgisayar kapatıldığı anda bellekte bulunan bilgiler kaybolur. Bellek kapasitesi bilgisayarda farklılıklar gösterir. Bilgisayarda genel olarak iki çeşit bellek türü vardır.
1-Rom Bellek
Bu bellekteki bilgiler silinmez, değiştirilemez, sadece okunabilir. Bilgisayar üretici firmalar tarafından bu belleğe bilgiler önceden yerleştirilir. Burada, bilgisayarın açılışı ile ilgili kodlar bulunur. Bilgisayar ilk açıldığında bu bellekteki bilgilere göre işlemlere başlar.
2-Ram Bellek
Bilgisayardaki tüm verilerin, işletim sisteminin ve programların çalıştırıldığı yerdir. Bilgisayar kullananlar, tüm işlemleri bu bellek üzerinde gerçekleştirirler. Bu belleğe ana bellek
adı da verilir. Bilgisayarda çalıştırılacak program, bellek kapasitesinden büyükse, program çalıştırılamaz.
ÇIKIŞ BİRİMİ
Bilgisayarın iç ortamında işlenmiş verileri dış ortama aktarmayı sağlayan birimlere , çıkış birimi adı verilir. En çok kullanılan çıkış birimleri, ekran ve yazıcıdır.
Bazı çıkış birimleri, hem giriş hem de çıkış ünitesi olarak kullanılır. Örneğin; Disk veya disket içine bilgi yazdırıldığında çıkış birimi, içerisinden bilgi alındığında ise giriş birimi olarak kabul edilir.
Bilgisayarın giriş ve çıkış birimlerinden bazıları şunlardır.
YAN ÜNİTE GİRİŞ BİRİMİ ÇIKIŞ BİRİMİ YAN ÜNİTE GİRİŞ BİRİMİ ÇIKIŞ BİRİMİ
Klavye x - CD x -
Ekran - x Disket x -
Yazıcı - x Sabit Disk x x
Çizici - x Optik Disk x -
Optik Okuyucu x - Tarayıcı x -
Mouse x - Modem x x
DEPOLAMA BİRİMLERİ ( YARDIMCI BELLEK )
Ana bellekte bulunan program ve ya veriler, bilgisayar kapatıldığı zaman veya ani elektrik kesilmesinde silinir. Bu nedenle, sonradan kullanılabilmeleri için verilerin saklanma-sına ihtiyaç duyulur. Bu amaçla bilgisayarda yardımcı bellek birimleri kullanılır. Yardımcı bellek birimleri, programların veya verilerin depolandığı manyetik ortamlardır. Yaygın olarak kullanılan yardımcı bellek birimleri; disk, disket veya Cd- rom’lardır.
GİRDİ VE ÇIKTILAR
Girdi çıktı birimleri bilgisayarı dış dünyaya bağlayan unsurlardır. En yaygın bilinenler kişisel bilgisayarlarda örnekleri bilinen klavye ile ekrandır. Bu iki aygıt doğrudan merkezi işlem birimine bağlıdır. Bir çok bilgisayarda var olan yine yaygın bilinenlerden fare (mouse) ile kağıt üzerinde bilgiyi sağlayan yazıcılardır.
Girdi çıktı birimleri diğer işlev gruplarından farklıdır. Bu gruba dahil olan aygıtlar genellikle PC kasasının dışındadır. Aslında bu grup teknik olarak bilgisayarın çevre bilimleri arasında sayılır ama bu aygıtlar PC sisteminin çalışması için mutlaka gereklidir.
Bu bölümde belirtilen aygıtların veya bileşen gruplarının çoğu bilgisayarla kullanıcısın haberleşmesini sağlar. Bunlarda kullanıcı PC’ye veri girmeyi, bu bilginin işlenmesini, yönetmeyi ve işlenmiş veya kaydedilmiş veriyi alabilmeyi başarır.
Bu nedenle bu aygıtlar insanların kullandıkları haberleşme biçimlerini bilgisayarın işleyebileceği biçime çeviren ve bunun tersi işlemleri yapmak üzere tasarlanmışlardır. Bu süreç sadece belirli bir çerçeve ve ya yapı içinde mümkündür.
Bu istisnalar olsa da konuşma genellikle bilgisayara veri gönderilmesinde kullanılmamaktadır. Bilgisayara veri girişinin en alışılmış yöntemi klavyedir. Bu insanın yazılı iletişim yöntemine dayanan karaktere yönelik bir yöntemdir.
Girdi ve çıktı aygıtlarının verimliliği onu kullanan kişinin yeteneklerine bağlıdır. Örneğin; en hızlı klavye bile iki parmak yazan biri için çok yararlı olmayabilir ve bir fare (mouse) kullanmak avucunuzun büyüklüğü kadar kişisel tercihinize de bağlıdır.
GİRDİ ARAÇLARI
Girdi- çıktı birimleri bilgisayarın dış dünyaya bağlayan unsurlardır. En yaygın bilinenleri kişisel bilgisayarlarda klavye ve ekrandır.
KLAVYE
Bilgisayar klavyesi bilinen klasik daktilolardan doğrudan uyarlanmıştır. Hangi harflerin hangi tuşlar üzerinde olacağı konusunda yine daktilolardaki dizilişe uyularak bir anlamda daktiloda çalışanların bilgisayara geçişlerinde zorluk çekmemeleri için aynı harf yerleşim düzeninin korunması fikri üstün gelmiştir. Daha sonraları insan faktörleri mühendisliği kurallarına daha uygun ve kurallarını daha kolay olarak tasarlanmış Dvorak tutunamamıştır.
Sonraları bilgisayarda değişik ülkelerde de yaygınlaşınca bu ülkelerde kendi dil ve harf kullanım yapılarına uygun klavye talepleri de oluşmaya başlamıştır.Türkçe’ye uygun harf dizilişine sahip klavyeler üretilmiştir .Bu klavyenin ilk satırı f, g, ğ, o, ı ... biçiminde dizilişe sahiptir.
Klavye bilgisayarlara düşük miktarda bilginin doğrudan girişinde kullanılan en önemli girdi birimidir. Normal harf tuşlarının yansıra, rakam girmek için ayrı bir bölüm ile özel fonksiyon tuşlarının yer aldığı bilgisayar klavyesinin endüstri standardına uygun olanlarında toplam 101 veya102 tuş bulunmaktadır. Notebooklarda (taşınabilir bilgisayar)ise 84 tuş bulunur.
Klavye kullanarak yapılan işler arasında kelime işlem (word processing), elektronik tablolama, program geliştirme ve güncelleme, bilgisayar işletimi, doğrudan bilgi girişi sayılabilir. Klavyeler ayrıca mini veya ana bilgisayarlara ulaşımda arabirim olarak da kullanılabilir.Klavye kullanılarak yapılan çalışmalara yardımcı olarak kullanılan araçlardan en yaygın olanı fare, ışık kalemi ve dokunmatif ekran sayılabilir.
Bilgisayara komut, program yada data (veri) girebilmek için üzerinde harf, rakam, özel karakter ve fonksiyon tuşları bulunan bir giriş birimidir. Genellikle kullanılan üç çeşit standart klavye vardır. Bunlar;’’Q’’ klavye,’’Türkçe Q’’klavye ve ‘’F’’ klavyedir.
Tuşların üzerinde bulunan karakterler tek ise doğrudan basıldığında, çift ise alt kısımdakiler doğrudan basıldığında, üst kısımdakiler ise schirt tuşu ile birlikte kullanırlar. Tuşların yan yüzeylerindeki karakterler ise alt ve alt gr tuşu ile birlikte basıldığında girilir.Standart klavyelerde tuşlar 5 grupta incelenir.
1-)Fonksiyon tuşları:F1...F12 arasında olan tuşlardır.Bu tuşlar genellikle programın yapısına göre bazı özel fonksiyonları birçok tuşla yapmak yerine bir tek tuşla komutun girilmesini sağlar
2-)Genel amaçlı tuşlar: Bu tuşlar daktiloda olan rakam, küçük harf, büyük harf ve noktalama işaretlerinden oluşan tuşlardır.
3-)Özel amaçlı tuşlar:Bu tuşlar özel amaçlar için kullanılır.Genellikle tek başına veya diğer tuşlarla birlikte kullanılır.
4-)Kursör Gösterge tuşları: Klavye üzerinde dört yana ok işareti bulunan tuşlardır. Kursörün sağa, sola, aşağı, yukarı hareketini sağlar.
5-)Sayı Tuşları: Klavyenin sağ alt köşesinde bulunan üzerinde rakamların bulunduğu tuşlardır.
FARE (MOUSE)
Programın yapısına göre bazen menü seçmek veya ekran içerisinde kursörü hareket ettirmek uzun zaman alâbilmektedir. Bu işlemin hızlandırılması için mouse (fare) kullanılır.
Mouse üzerinde iki veya üç tuşu bulunan düzgün bir zeminde hareket edebilen, elektrik sinyalleri bir giriş birimidir. Bilgisayarda mouse kullanılabilmesi için özel mouse programını bilgisayara install edilmesi gereklidir.
Fare ile dört farklı işlem gerçekleşebilir. Bunlar;
1-)Tek tıklamak: Farenin sol yada sağ tuşun bir kez basmak. Bu işlem sonucunda fare imlecinin bulunduğu yarde bir alt menü varsa menü seçenekleri görüntülenir. Alt menü yoksa simge seçili hale gelir.
2-)Çift Tıklamak: Farenin sol tuşun arka arkaya seri olarak basmak bu işlem sonucunda fare imlecinin bulunduğu simge ise, simge altındaki alt menünün ilk seçeneği işleme konulur.
3-)Seçmek: Seçme işlemi bir metin üzerinde yada belge üzerinde olacaksa fare imleci metin yada belgenin seçilecek anlamının başlangıcındayken sol tuşa basılıyken sürüklemek . Bu işlem yapıldığında seçili alan farklı bir renk alır.
4-)Sürüklemek: Bir simge, metin yada simgeyi ekran içerisinde yer değiştirmek için kullanılır. Bu işlem için fare imleci tek tıkladıktan sonra yada seçili durumdayken sol tuşa tıklı olarak seçili alan ekran içerisinde istenilen yere taşınabilir.
Fare ekrandaki imleci hareketini kontrol amacıyla kullanılan bir araçtır. Fare yatay bir yüzeyde hareket ettirilir, hareket sırasında içinde bulunan bir topun hareket miktarı bilgisayar tarafından algılanır ve hareket miktarı ve yönüne uygun olarak imlec hareket ettirilir. Farenin parmaklar tarafına gelen yüzeyinde bulunan iki veya üç düğme bilgisayara imlecin belli konumlarında yapılmış seçimi aktarmak üzere kullanılır.Farenin yararı özellikle grafik programlarını kullanırken mühendislik çizimi yaparken, doküman veya tablonun belli bölgelerini işaretlerken, menüden bir seçeneğini seçerken görünür.
Yüksek miktarda verinin bilgisayara girişin söz konusu olduğu durumlarda klavye ve yardımcı araçlar yetersiz kalır. Bu amaçla geliştirilmiş bilgi giriş araçlarından en eskilerinden biri delikli karttır. Bu yöntemle bilgisayardan bağımsız bir birim oluşturularak verinin delikli kartlara işlenmesi ve bu kartların da bilgisayara okutularak bilgi giriş işleminin tamamlanması amacıyla uzun süreler kullanılmıştır.
OPTİK KARAKTER OKUYUCU
Manyetik mürekkep karakter okuyucu sistemine yakın bir sistemdir. Bilgisayara aktarılacak bilgiler döküman üzerinde önceden basılıdır. Bir optik tarayıcı tarafından elde edilen görüntü bir karakter tarayıcı yazılımı aracılığı ile karakterlere dönüştürülür. Dökümanın basımı için özel mürekkep gerekli değildir. Optik karakter tanımlayıcı yazılım ancak belli yazı tiplerini algılayabilir. Bu nedenle bu yöntemle bilgi girişi yapılacaksa dökümanın ona uygun olması gerekir. Eğer çıktı yaratılacak yazıda yazılım tarafından desteklenen yazı tipleri kullanılıyorsa bilgisayar çıktısı ile bir başka bilgisayar için girdi olarak kullanılabilir. Bu tür çıktılar yeniden girilebilir doküman olarak adlandırılmaktadır. En yaygın kullanın alanları fatura uygulamalarıdır.
CD SÜRÜCÜLER
Bilgisayarların kullanım alanları ve yetenekleri her geçen gün arttıkça daha çok veri kullanımı ve bu verilerin depolanması ihtiyacı ortaya çıkmıştır.
Bilinen veri saklama ve taşıma araçları olarak FDD (disketler) ve HDD (sabit disk) kullansalar da özellikle bir bilgisayardan diğer bilgisayara bilgi aktarımı için disketler kullanılmaktadır. Ancak özellikle grafik tabanlı programların hızla çoğalması ve bu programlarla resim, müzik, çizim gibi oldukça çok yer kaplayan çalışmaların program kurulumları, çalıştırılmaları ve birden fazla bilgisayarda kullanılması için disketler yetersiz kalmaktadır. Bunun için 650 MB veri kaydedebilen CD-ROM’lar üretilmeye başlanıldı.
CD-ROM sürücüler CD-ROM’lardaki sayısal bilgileri okuyabilen cihazlardır. Bu sürücüler müzik, veri CD’leri dışında video CD, foto CD, müzik ve veri CD’lerinide okurlar.
CD-ROM sürücüleri sadece okuma özelliğine sahiptir CD’ler üzerinde yazılabilmesi için CD-R (Compact disk Recordable) veya CD-RW (Compact disk Rewritable) denilen CD yazıcılar kullanılır.
CD-Rom sürücüler disk üzerindeki bilgiler lazer ışığı yardımıyla okurlar. Sürücünün içinde dönen disk üzerine çok küçük çukur ve tepe bölgeler vardır. Bu bölgeler lazer ışığını farklı yansıttıklarında farklı algılanıp sayılara dönüştürürler .Disk ne
Kadar hızlı dönüyorsa bilgiler o kadar hızlı okunur.
CD-ROM sürücüler okuma hızına göre”X”hızlı sürücüler olarak adlandırılır.”X”hızı 150 KB/Sn’dir.
|
